Azərbaycan uzun illərdir Çexiyanın neft təhlükəsizliyini təmin edən əsas sütunlardan biri olsa da, indi gündəmdə olan əsas məsələ təbii qazın birbaşa və ya interkonnektorlar vasitəsilə Çexiyaya çatdırılmasıdır. Qonşuluq Faktoru: Azərbaycanın qaz ixrac etdiyi 10 Aİ ölkəsi arasında Çexiyanın birbaşa qonşuları olan Avstriya və Slovakiya kimi ölkələrin olması logistik baxımdan Praqa üçün böyük imkanlar açır.İnfrastruktur Hazırlığı: Mərkəzi və Şərqi Avropadakı mövcud qaz kəmərləri şəbəkəsi və yeni çəkilən interkonnektorlar (məsələn, Polşa-Slovakiya və ya Bolqarıstan-Serbiya xətləri) Azərbaycan qazının Çexiya bazarına daxil olmasını texniki cəhətdən tam mümkün edir. Strateji Diversifikasiya: Çexiya Rusiya qazından asılılığı tamamilə sıfırlamağa çalışır. Azərbaycanın 16 ölkəni əhatə edən ixrac şəbəkəsi Praqa üçün ən etibarlı alternativlərdən biridir.Həcm Artımı: Azərbaycanın qaz hasilatını artırması və Cənub Qaz Dəhlizinin ötürücülük qabiliyyətinin genişləndirilməsi Çexiyanın da bu zəncirə “11-ci Avropa İttifaqı ölkəsi” kimi qoşulmasına şərait yaradır.Müzakirənin Mahiyyəti: Bu gün aparılan danışıqlar sadəcə “mümkünlük” barədə deyil, artıq kommersiya şərtləri və çatdırılma marşrutları barədə konkret addımların anonsudur.Azərbaycanın Avropanın enerji xəritəsindəki rolu artıq “cənub dəhlizi” çərçivəsindən çıxaraq, qitənin mərkəzinə — Praqaya qədər uzanır. Bu, Bakı və Praqa arasındakı siyasi dialoqun iqtisadi dividendə çevrilməsinin ən bariz nümunəsidir.
Sürəyya Zeynalova
Saatlı Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyinin Direktoru
