Cənubi Qafqazın geosiyasi mənzərəsi sürətlə dəyişir. Bir vaxtlar münaqişə və gərginliklə xatırlanan region, artıq qarşılıqlı etimad və beynəlxalq əməkdaşlıq platformasına çevrilməkdədir. Bunun ən son və mühüm göstəricisi, Ermənistanın 2028-ci ildə Avropa Siyasi Birliyinin (EPC) növbəti Zirvə görüşünün Azərbaycanda keçirilməsinə rəsmi dəstək verməsidir. 2026-cı ilin may ayında İrəvanda keçirilən sammit çərçivəsində bəyan edilən bu dəstək, sadəcə texniki bir razılaşma deyil, həm də strateji bir dönüş nöqtəsidir. Ermənistanın bu addımı aşağıdakı mühüm mesajları verir. Regional Sabitlik: Ermənistan və Azərbaycan artıq bir-birinin beynəlxalq nüfuzunu bloklamaq deyil, əksinə, bir-birinin regional təşəbbüslərini dəstəkləmək mərhələsinə qədəm qoyublar. Sülhün Dönməzliyi: Bu dəstək, 2025-ci ilin avqustunda Vaşinqtonda imzalanan sülh sənədindən sonra tərəflərin praktiki müstəvidə də birgə hərəkət etmək iradəsini göstərir. Azərbaycanın 2028-ci ildə EPC sammitinə ev sahibliyi etməsi ölkənin həm enerji təhlükəsizliyi, həm də nəqliyyat qovşağı (Orta Dəhliz) kimi strateji əhəmiyyətini bir daha təsdiqləyəcək. Sammitin Bakıda keçirilməsi. Avropa ilə İnteqrasiya: Azərbaycanın Avropanın siyasi və iqtisadi arxitekturasında rolunu möhkəmləndirəcək. Sülh Qovşağı: Bakı, Ermənistanın da iştirak edəcəyi bu sammitlə bütün dünyaya “post-münaqişə” dövrünün uğurlu modelini nümayiş etdirəcək. Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyanın Bakıya gəlmək arzusunu ifadə etməsi və Azərbaycanın bu jestə müsbət yanaşması, iki xalq arasında onilliklərdir davam edən psixoloji baryerlərin aşılması deməkdir. Nəticə olaraq: 2028-ci il Zirvə görüşü yalnız diplomatik bir tədbir olmayacaq; bu, Cənubi Qafqazın “müharibə ocağı” etiketindən tamamilə qurtularaq, Avropanın mühüm siyasi mərkəzlərindən birinə çevrilməsinin təntənəsi olacaq.
Samir Talıbov
Saatlı Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyinin əməkdaşı
