Rayonun geoloji quruluşu müxtəlif süxurların və geoloji dövrlərə aid çöküntülərin yayılması ilə səciyyələnir. Ərazidə çöküntü süxurları ilə yanaşı, vulkanik mənşəli materiallara, həmçinin yura və təbaşir dövrlərinə aid geoloji formasiyalara rast gəlinir. Bu müxtəliflik rayonun relyefinin formalaşmasına, torpaq xüsusiyyətlərinə və yeraltı sərvətlərin yerləşməsinə təsir göstərmişdir. Geoloji quruluşun öyrənilməsi ərazinin təbii ehtiyatlarının müəyyənləşdirilməsi və onlardan səmərəli istifadə baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Rayon faydalı qazıntılar baxımından da müəyyən imkanlara malikdir. Ərazidə tikinti daşı, qızıl yataqları, qara mərmər, əhəng xammalı və sənaye məqsədləri üçün istifadə olunan əhəngdaşı ehtiyatları mövcuddur. Bu sərvətlər tikinti materiallarının istehsalı, sənaye sahələrinin inkişafı və yerli iqtisadi potensialın genişləndirilməsi üçün əhəmiyyətlidir. Bununla belə, faydalı qazıntıların istismarı zamanı ətraf mühitin qorunması, təbii landşaftın saxlanılması və ehtiyatlardan məsuliyyətli istifadə prinsipləri nəzərə alınmalıdır.
Rayonun hidroqrafik şəbəkəsində Araz, Oxçuçay, Həkəri və Bəsitçay çayları xüsusi yer tutur. Bu çaylar ərazinin su ehtiyatlarının formalaşmasında, təbii ekosistemlərin qorunmasında və kənd təsərrüfatının su ilə təminatında rol oynayır. Çay vadiləri ərazinin landşaft müxtəlifliyinə də təsir göstərir və bir sıra bitki və heyvan növləri üçün yaşayış mühiti yaradır.
Beləliklə, rayonun geoloji quruluşu, faydalı qazıntıları və su ehtiyatları onun təbii-coğrafi xüsusiyyətlərinin əsas tərkib hissələridir. Bu sərvətlərin öyrənilməsi və qorunması həm iqtisadi inkişaf, həm də ekoloji tarazlığın saxlanılması baxımından vacibdir.
Telman Ağayev
Saatlı rayon Heydər Əliyev Mərkəzinin direktoru
