Avropa Komissiyası (və ümumilikdə Avropa İttifaqı) ilə Azərbaycan arasındakı münasibətlər hazırda strateji baxımdan olduqca kritik və dinamik bir mərhələdədir. Bu əlaqələr artıq sadəcə regional tərəfdaşlıq deyil, qlobal əhəmiyyət kəsb edən bir müstəviyə keçib. Bu mühüm mərhələni şərtləndirən bir neçə əsas istiqamət var: 2022-ci ildə imzalanmış Enerji sahəsində Strateji Tərəfdaşlığa dair Anlaşma Memorandumu bu münasibətlərin onurğa sütununu təşkil edir. Avropanın enerji diversifikasiyası (müxtəlifləşdirilməsi) siyasətində Azərbaycan etibarlı bir tərəfdaş kimi mövqeyini möhkəmləndirib. Cənub Qaz Dəhlizi vasitəsilə Avropaya mavi qazın nəqli həcmlərinin artırılması hər iki tərəf üçün həyati əhəmiyyət daşıyır.Münasibətlər artıq təkcə neft və qazla məhdudlaşmır. Azərbaycanın bərpa olunan enerji potensialı (külək və günəş enerjisi) Avropa Komissiyasının diqqət mərkəzindədir.Qara dəniz sualtı elektrik kabeli layihəsi vasitəsilə Azərbaycandan Avropaya “yaşıl enerji” ixracı planları bu əməkdaşlığı tamamilə yeni və ekoloji cəhətdən təmiz bir mərhələyə daşıyır. Orta Dəhliz (Nəqliyyat və Logistika) Geosiyasi dəyişikliklər fonunda Trans-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutunun (Orta Dəhliz) əhəmiyyəti kəskin şəkildə artıb. Avropa Komissiyası Asiya ilə Avropanı birləşdirən bu alternativ və təhlükəsiz logistik xəttin inkişafında, infrastrukturun təkmilləşdirilməsində və rəqəmsallaşdırılmasında maraqlıdır.Tərəflər arasında uzun müddətdir müzakirə olunan və 1996-cı il tərəfdaşlıq sazişini əvəz edəcək yeni hərtərəfli saziş üzərində işlər münasibətlərin hüquqi bazasını müasirləşdirmək məqsədi güdür. Bu saziş ticarətdən tutmuş insan hüquqlarına, innovasiyalardan ətraf mühitə qədər geniş spektri əhatə edir.
Sürəyya Zeynalova
Saatlı Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyinin direktoru
